Når orda ikkje vil

orda, kor vanskelege dei er
berre krøllar seg saman
klamrar seg fast i nervestrengane,
freistar stanse luftstraumen frå lungene;

eg kan kjenne kor dei jobbar på spreng,
byggjer demningar
og festningsverk, lenkar seg fast

nærast syr seg fast, som ein ironisk sutur
over såra eg sjølv har slått,
men nektar å strekkje seg ut, glatte over
vere mellommenn, brubyggjarar, meklarar, bodberar

nektar å lyde ordre
som deserterte soldatar,
korrupte politikonstablar

berre sit der, flirer av meg,
medan eg ser panikken langt der inne i mørket,
den stille panikken
som kjem frå noko anna enn sjølve orda;
det som held dei att -

her er sterkare krefter enn uvillige ord,
her er eit uvillig hjarte, 
ein meisterhjerne som sit der med ryggen til
klappar fråverande på ein katt
og med dommedagsrøyst
deler ut sine dødsdommar
over ord som vågar å ikkje lystre 
        denne andre ordren - om å bli

eg kjemper altså mot ufattelege krefter
i meg sjølv
og må ta grep 
skal eg kunne kalle meg eit eg
utan å krympe saman i skam

så eg opnar auga
rettar dei dit orda skulle gått
og let dei bere bøna fram
så mjukt eg klarar

håpar du forstår 
denne tause bøna om tilgjeving

Den lengste distansen

Weep

(Haiku horizons)

I handa

vi har alle dei visne blada

mellom hendene våre,

dei halvdøde, døyande restane

av liv som ein gong

var godt

og vi har valet

om vi vil halde fast

og sjå blada rotne bort,

til dei flyt saman

med våre eigne hender

og vi blir det dei er

eller om vi vil gje slepp,

la dei falle til bakken

la dei gå i oppløysings-

gløymsle

og forsvinne som næring

til noko anna,

noko godt –

og samtidig

setje oss sjølve

fri

(Søndagstema i farge og s/k)

Hawwah

1

Hawwah, Hawwah

du som gøymer deg i jungelen,

det er ei tung bør du ber

på akslene

og at du ikkje kan sjå inn i framtida

er eit lyspunkt i alt det grå

2

I dag, Hawwah, er det du som ber skulda

og døtrene dine betalar prisen,

dei som samlar seg diamantar

og drep sine barn,

dei som kler seg nakne for all verda

medan dei druknar i si eiga frykt

for å ikkje strekke til,

dei som piskar seg og heng på seg lodd

som er altfor tunge å bere,

og trur det er eit krav – frå verda –

3

Hawwah, med bøygd nakke

tek du imot slaga

dei du slett ikkje har fortent,

du tek imot og tek imot og tek imot

og våre hjarte blør for deg

dei blør ditt eige blod, det vi fekk av deg,

no blør vi det for deg

og tårene dine er tårene våre

- det er den same elva

og renn mot det same havet

4

Hawwah, Hawwah

vår mor, vår søster

vår kvinne gjennom alle tider –

Du kan tre ut av din skjulestad,

legge av deg kleda

legge av deg skamma

legge av deg alt som har knust ditt hjarte

igjen og igjen og igjen –

Det du gjorde er slett ikkje ugjort,

men skulda er betalt,

du er fri!

(the weekend in black and white, og mitt bidrag til kvinnedagen!) 

#symbol

 Sjølv om det kanskje ikkje ser slik ut, er bildet i dagens innlegg faktisk eit foto... Motivet er enkelt, og bildeflata endå enklare, likevel passar symbolet, henta frå ei toalettdør, godt som illustrasjon til teksten. Og sjølv om teksten inneheld eit par spark, er den aller mest eit sympatidikt. Det er altfor mange kvinner i dag som lever i ufridom. Då tenkjer eg både på dei som vert direkte (og skammeleg) undertrykt i mannsdominerte samfunn, eg tenkjer på dei som møter fordomar og fordøming for den dei er, også her i vestlege land. Og eg tenkjer kanskje aller mest på alle dei tunge krava og forventningane som kvinner møter kvar dag, spesielt gjennom media. Det er ikkje lett å leve som eit verkeleg fritt menneske, når alt du høyrer frå massemedia (og då særleg reklamen) er at du ikkje er god nok, ikkje fin nok, ikkje populær nok, ikkje fint nok kledd, ikkje har fint nok hår, ikkje har fin nok kropp, ikkje har kvite nok tenner, ikkje... ikkje... ikkje... Det er på tide at vi (altså eg og alle andre menn) begynner å snakke høgare enn reklamen: Du er fantastisk, kvinne! Ver den du er skapt til å vere!

 

Eit uvanleg møte

Eg kjenner det rører ved noko djupt i meg når eg les om Kjetil Klungland sitt møte med Kjell Alrich Schumann, mannen som drepte faren hans under NOKAS-ranet i 2004. På biletet ser du Breiavatnet i Stavanger, ikkje langt frå der Arne Sigve Klungeland vart drepen. Og diktet... tek opp noko av mi eiga undring og fascinasjon over dette uvanlege møtet.

eg ser deg stå på trappa

audmjuk, som går du

din eigen overmann i møte –

medan du, du går her frivillig

med eit hjarte som er flekka, ok,

men ikkje skadd, ikkje knust

under vekta av børa

ei bør du fekk å bere,

lagt i hendene – av den andre

han du no vil møte

- mann til mann,

og ikkje noko meir

korleis klarar du sjå

den andre sine auge

utan at ditt eige hjarte styrtar

lik eit brennande fly

i avgrunnen?

korleis klarar du smile

til han som heldt deg vaken

natt etter natt

med sitt simple tjuveri

av gleda, av di trygge hamn?

eg ser ditt trygge ansikt

eg høyrer ordet – tilgje,

og eg veit at det som her veks fram

umogleg kunne spire av seg sjølv –